24-08-2017 | Bugünkü SONHABER
“İthalatla bu işler çözülmez” “İthalatla bu işler çözülmez”
Rapor almadan kesimi yasak Rapor almadan kesimi yasak
Tunca'da temizlik başladı Tunca'da temizlik başladı
Kurban kesim yerleri belirlendi Kurban kesim yerleri belirlendi
13 Haziran 2017 Salı, 10:24
Gözden çıkarılıyor
Selimiye Camii’den 14 yıl sonra yapılan Yemişkapanı 1937 yılında yıkıldı ve ülkenin o dönemdeki ekonomik koşulları nedeniyle onarılamadı..

Edirne’nin simgesi UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alan Selimiye Camii’nin inşaatının tamamlanmasından 14 yıl sonra Osmanlı döneminin mimari tekniği ‘kubbe kubbe üstüne’ tekniğiyle yapılan Yemişkapanı’nın kurtarılmasının bir başka bahara kalması için adımlar atılıyor. Türkiye’nin 2. Dünya Savaşı yıllarında yaşadığı ağır ekonomik kriz nedeniyle 1937 yılında yıkıldıktan sonra onarılamayan tarihi Yemişkapanı’nın ortaya çıkarılması için Edirne Kültür Varlıkları Koruma Kurulu ayak diremeye başladı.

 

UNESCO Dünya Kültür Mirası listesindeki şehrimizin gözbebeği Selimiye Camii’nin çevre düzenlemesiyle ilgili atılan adımlar tarihçileri rahatsız etti. Trakya Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Başkanlığı ve Trakya Araştırmaları Merkezi Müdürlüğünün yanısıra, Güzel Sanatlar Fakültesi Yönetim Kurulu Üyeliği ve Balkan Araştırmaları Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyeliği de yapan Prof. Dr. Engin Beksaç, Yemişkapanı’nın Selimiye Külliyesi içinde yer aldığını söyledi.

 

Prof.Dr. Beksaç, arkeolojide bir yeri kazdıysan korunması gerektiğini, korumayacaksan kazı yapılmaması gerektiği şeklinde prensip olduğunu hatırlatarak, “Yemişkapanı için kurul kararı ile kazı yapıldı. Hanın kalıntıları temelleri bulundu. Bundan sonra yapılacak tek şey korumaktır” dedi.

 

CİNAYET OLUR

 

Yemişkapanı’na ait temellerin ortaya çıkarılmasından sonra korunmamasının ‘cinayet’ olacağına dikkat çeken Prof.Dr. Engin Beksaç, “Günümüzde bir çok koruma tekniği var. Babamın buranın önünde fotoğrafları var. Yemişkapanı 1960 yılından sonra gömüldü. Buna ait çok sayıda fotoğraf var. Selimiye Camii ile aynı dönem yapılıyor. Han Selimiye Camii külliyesi içinde yer alıyor. Nasıl Selimiye Camiinin hemen altında, Arasta var. Arastanın da altında Yemişkapanı var. Her üç yapı birbirinin görüşünü engellemeyecek şekilde kademeli olarak inşa edilmiş. Eski Camii bölgesinden bakıldığında, önce Yemişkapanı, sonra Arasta ve en arkada da Selimiye Camii bulunuyor. Her bir yapı birbirini engellemiyor. Zaten yapılırken yer seçimi de buna göre yapılmıştır. Sonra üç tarihi yapı buna göre inşa edilmiş. Şimdi ortaya çıkardığınız Yemişkapanının bir kez daha üzerinin kapatılması cinayet olur” dedi.      

80 YIL ÖNCE YIKILDI

 

Selimiye ve Arasta’nın yapılmasından sonra 1588 tarihinde meyve hanı olarak iki katlı olarak ortasında şadırvanı ile inşa edilen Yemişkapanı 1937 yılında bakımsızlık nedeniyle yıkıldı. Ülkenin 2. Dünya Savaşı nedeniyle içinde bulunduğu ekonomik sorunlar nedeniyle yıkılan Yemişkapanı tamir edilemedi. Ardından da 1960 yılında tamamen yıkılarak toprak ile örtülüp Selimiye’nin önünde alan olarak düzenlendi.

 

Selimiye Çevre Düzeni Planının hayata geçirilmesi için yürütülen çalışmalar sırasında Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu 2013 yılında  Müze Müdürlüğünce sondaj kazısının, kurtarma kazısına dönüştürülmesi kararı verildi. Edirne Belediye Başkanlığının kurtarma kazısı yapılmaması yönündeti talebi Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu tarafından reddedildi. Daha sonra kurtarma kazısı tamamlandı.

 

57 YIL SONRA ÜZERİ KAPATILACAK MI?

 

Osmanlı Dönemi’nde meyve-sebze hali olarak kullanılan Yemişkapanının 80 yıl önce yıkılması ve ardından da 57 yıl öncede üzerinin toprakla kapatılarak meydan haline getirilmesinden sonra ortaya çıkarılmasından sonra bir kez daha üzerinin kapatılıp kapatılmayacağı tartışılmaya başlandı. Selimiye Çevre Düzeni Planı kapsamında Edirne Kültür Varlıkları Koruma Kurulunun 8 Mayıs günü yapılan toplantıda hanın koruma ve  eski, tarihi, otantik ve özgünlük değeri olan, önemli bir olaya ev sahipliği yapmış eserin, aslına uygun olarak, asli malzemeden, asli yapım tekniğinden ve özgünlüğünden faydalanarak, mümkün olduğu kadar az müdahale ile koruyarak onarılmasına (konservasyonu) projesi hazırlanması ve raporlar alınmasına karar verdi.

 

HAN YOK MU OLACAK?

 

Selimiye Camii ile entegre bir tarihi yapı olan Yemişkapanının yeniden üzerinin kapatılması yönünde girişimler olduğu ileri sürüldü. Selimiye Camii’nin adeta bir parçası olan Yemişkapanının yeniden inşası yönünde kurul üyelerinin eğilimi varken son dönemde bu görüşünden vazgeçtiği bildirildi. Hanın yapılış yıllarındaki özelliğine uygun yeniden yapılıp kompleksin tamamlanmasının daha uygun olacağı görüşü de ortaya atıldı.

 

Haber Merkezi